Alkimos archive

…ας πούμε επιτέλους αλήθειες!

Αντιμέτωποι με την ανασφάλεια και τον φόβο

Του ΣΠΥΡΟΥ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ (*)

Ζούμε στην εποχή, όπου τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ) έχουν μετατραπεί σε Μέσα Μαζικού Εκφοβισμού.

Το μεγαλύτερο μέρος των τηλεοπτικών ειδήσεων εξαντλείται στην προβολή κλοπών, βιασμών, επικείμενων οικονομικών καταστροφών, πραγματικών ή επινοημένων τρομοκρατικών απειλών.

Οπότε, ανοίγοντας κάποιος την τηλεόραση την ώρα του γεύματος, διατρέχει τον κίνδυνο να χάσει κάθε όρεξη για φαγητό: η περιρρέουσα ατμόσφαιρα ανασφάλειας και τα μαζικά φοβικά σύνδρομα δηλητηριάζουν την καθημερινή ζωή όλων μας. Μάλιστα, σε περιόδους κοινωνικής κρίσης, όπως αυτή που βιώνουμε στις μέρες μας, αισθανόμαστε ότι βρισκόμαστε διαρκώς υπό το καθεστώς κάποιας αόριστης απειλής· η οποία, μολονότι είναι συνήθως ασαφής, καταφέρνει να μας αναστατώνει βαθύτατα.

Πού βασίζεται όμως και τι εξυπηρετεί τελικά αυτή η συστηματική καλλιέργεια του φόβου;

Ο φόβος, το έντονο άγχος, η παρατεταμένη αγωνία και ο πανικός αποτελούν πολύ οικεία ανθρώπινα αισθήματα με βαθύτατες -αν και συνήθως αδιαφανείς- ρίζες στη βιοψυχολογική και στην κοινωνική μας ιστορία. Και ίσως γι’ αυτό, κατά κανόνα, αποδεικνύεται εξαιρετικά ανεπαρκής ο έλεγχος ή η διαχείριση τέτοιων αρνητικών συναισθημάτων από τον εγκέφαλο που τα βιώνει. […]

 Ενώ κάποιοι άνθρωποι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν ορθολογικά τα φοβικά τους αισθήματα, τα άγχη και τις ανασφάλειές τους, κάποιοι άλλοι δοκιμάζουν απλώς να τα εξορκίσουν ή να τα απωθήσουν.

Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται όλες οι προσπάθειες επινόησης «αποδιοπομπαίων τράγων», δηλαδή η μετάθεση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε σε τρίτα πρόσωπα. Πρόκειται για έναν συνήθη αμυντικό ψυχολογικό μηχανισμό που προσωποποιεί, συνήθως αυθαίρετα, τους φόβους και τις αιτίες των φόβων μας. Γιατί βέβαια όσο οι φόβοι παραμένουν ασαφείς και τα όριά τους ρευστά, τόσο περισσότερο επίφοβοι και απειλητικοί αποδεικνύονται!

Ταυτίζοντας τους φόβους μας με κάποιο ή με κάποια «τρίτα» πρόσωπα, επιχειρούμε να εκτονώσουμε την αβάσταχτη αγωνία ή τις ενοχές που μας δημιουργεί η ύπαρξη αυτών των φόβων. Και επειδή ως «τρίτο πρόσωπο» θεωρούμε τον «ξένο», βρίσκουμε αρκετά βολικό να μεταθέτουμε όλες τις ευθύνες για τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σε κάποιους αλλοδαπούς. Ετσι, φορτώνουμε στους μετανάστες όλες τις αιτίες για τα κοινωνικά δεινά που αντιμετωπίζουμε (εγκληματικότητα, ανεργία, ηθική και κοινωνική απαξίωση).

Οταν για τη δεινή σημερινή μας κατάσταση δεν αποδίδουμε τις ευθύνες που αναλογούν σε εμάς τους ίδιους και, κυρίως, στους πολιτικούς μας εκπροσώπους, είναι εξαιρετικά βολικό και εντελώς αυθαίρετο να θεωρούμε ως υπεύθυνους τους μετανάστες, που με την παρουσία τους και μόνο μας «μολύνουν».

Μια άλλη πιο πρόσφατη στρατηγική διαχείρισης του αόριστου κοινωνικού φόβου και της γενικευμένης ανασφάλειας είναι η δημιουργία μέσα σε μια μεγαλούπολη πολυτελών και εντελώς απομονωμένων συνοικιών-γκέτο (gated community). Τέτοιες αυστηρά περιφρουρημένες από ιδιωτική αστυνομία και οριοθετημένες από ψηλούς τοίχους συνοικίες πλουσίων ξεφυτρώνουν διαρκώς σε πόλεις των ΗΠΑ, της Λατινικής Αμερικής αλλά και της βόρειας Ευρώπης. Οποιοι κατοικούν σε αυτά τα «γκέτο πολυτελείας» δεν επιζητούν μόνο την ασφάλεια αλλά και την πλήρη απομόνωση από τον ενοχλητικό κοινωνικό τους περίγυρο: επιθυμούν την αποκλειστική συναναστροφή με τους ομοίους τους, αποκλείοντας όποιον διαφέρει από αυτούς.

Όμως και οι χιλιάδες κάμερες παρακολούθησης που τοποθετούνται σε όλες τις μεγάλες πόλεις, και η αυστηρή, υποτίθεται, περιφρούρηση της ζωής των πολιτών από τα όργανα της τάξης δεν είναι παρά μια προσπάθεια καθαρά τεχνοκρατικής απώθησης των κοινωνικών προβλημάτων και της εγκληματικότητας που δημιουργεί η ζωή στις σημερινές μεγαλουπόλεις. Και μολονότι αυτά τα νέα εργαλεία της εξουσίας θα έπρεπε να περιορίζουν και να ελέγχουν την κοινωνική ανασφάλεια που αισθάνονται οι πολίτες, στη πράξη έχουν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα: μας υπενθυμίζουν διαρκώς και σε κάθε σημείο της πόλης τον αόρατο αλλά πανταχού παρόντα κίνδυνο που μας απειλεί. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο: ό,τι θα όφειλε να μας καθησυχάζει, στην πραγματικότητα ενισχύει τους φόβους μας.

(*) Enet.gr

.

Σχόλιο:
.
Η δεινή πραγματικότητα είναι αρκετή,  ας μην αφήνουμε και την βιομηχανία του Μαζικού Εκφοβισμού να χειραγωγεί τα συναισθήματά μας και να ροκανίζει τον ελεύθερο χρόνο μας. Ας προστατέψουμε τον εαυτό μας και τα παιδιά μας από την αδηφάγα μανία της κερδοσκοπίας. Το αίσθημα του φόβου μπορεί να γίνει εθισμός –και ίσως αυτός να είναι ο στόχος- και τότε γίνεται κάποιος άβουλο αντικείμενο εκμετάλλευσης…  Καιρός είναι να γίνουμε κύριοι του εαυτού μας και να διαχειριζόμαστε κατάλληλα όχι μόνο το φυσικό διαιτολόγιο που έχει στόχο το στομάχι, αλλά και το πνευματικό, που έχει στόχο το υποσυνείδητο!

.

Advertisements

26/04/2010 - Posted by | Κοινωνικά, News | , , , , , ,

2 Σχόλια »

  1. ..Φοβος,ο εχθρος της γνωσης..και δεισιδαιμονια η μητερα του..
    Ο καλπασμος καλα κρατει,η μολις ξεκινησε?

    Σχόλιο από Observer | 26/04/2010 | Απάντηση

  2. Το δυστύχημα είναι πως ο «όχλος» δεν αντιλαμβάνεται την άθλια κατάσταση που επικρατεί -στον βαθμό τουλάχιστον που αυτό συμβαίνει- και αναζητεί διεξόδους εκεί απ΄ όπου ακριβώς προέρχεται το κακό, δηλαδή από το ίδιο το Σύστημα! Δεν αντιλαμβάνεται την δύναμη που έχει ως μάζα. Αυτό είναι όμως και το μυστικό της επιτυχίας του Συστήματος,«διαίρει και βασίλευε» είναι η μέθοδος, και αυτό ακριβώς έχουν καταφέρει: τον κατακερματισμό του κόσμου σε μικρές ομάδες, πολιτικές, θρησκευτικές, φιλοσοφικές, ακόμα και …ποδοσφαιρικές! Ναι! Ακόμα και στον αθλητισμό «έχουν βάλει χέρι». Δεν έχουν αφήσει τίποτα στην τύχη…
    Ο φόβος ήταν πάντα μια πολύ αποτελεσματική μέθοδος χειραγώγησης. Κάποτε χρησιμοποιούσαν τον άμβωνα των εκκλησιών γι αυτή τη δουλειά, μιλώντας για μια πύρινη κόλαση και για κάποιον αιμοδιψή Θεό, που τους περίμενε στη γωνιά έτσι και τολμούσαν να ξεμυτίσουν από το εκκλησιαστικό μαντρί. Τώρα τον ρόλο αυτό έχουν αναλάβει τα κόμματα… και άμβωνας έχει γίνει η τηλεόραση. Τις εικόνες από την «κόλαση του Δάντη» τις έχουν αντικαταστήσει με εικόνες από την «κόλαση των δρόμων» του …Σόμπολου και των άλλων …«αγγέλων» των Μέσων Μαζικού Εκφοβισμού (ΜΜΕ). Το κερασάκι στην τούρτα, για να δέσει το γλυκό, έρχεται από τους «μετρ» του Χόλυγουντ!

    Σχόλιο από Alkimos | 26/04/2010 | Απάντηση


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s